Skuteczność preparatów przeciw poceniu takich jak np. Perspi – Block

Gabriela Chojnacka, Patrycja Strączek

W skład przykładowego preparatu Perspi – Block (3 tabletki) wchodzą:
Wyciąg z liści szałwii (co odpowiada 1350 mg liści) - 337,5 mg
Wyciąg z ziela skrzypu (co odpowiada 450 mg ziela) - 75 mg
Wyciąg z ziela pokrzywy (co odpowiada 1200 mg ziela) - 200 mg
Wyciąg z ziela melisy (co odpowiada 525 mg ziela) - 75 mg

Największy udział w preparacie ma szałwia lekarska i według producenta:
„przyczynia się do normalizacji i hamowania nadmiernego pocenia. Wspiera  obronę organizmu przed czynnikami zewnętrznymi oraz pomaga w ochronie komórek i tkanek przed uszkodzeniem oksydacyjnym.”
Pozostałe składniki mają wykazywać działanie wspomagające:
Skrzyp Polny – wspiera funkcje wydzielnicze nerek.
Pokrzywa – sprzyja eliminacji wody z organizmu oraz wspiera układ odpornościowy.
Melisa – ułatwia odprężenie i pomaga w ochronie przed stresem oksydacyjnym. Pomaga utrzymać pozytywny nastrój.”
Z ulotki wynika, ze to szałwia powinna wykazywać główne działanie przeciw nadmiernemu poceniu lecz czy potwierdzają to publikowane badania? Sprawdźmy:
1. Ekstrakt z szałwi lekarskiej w octanie etylu zawierający jako główne składniki czynne karnozol i kwas karnozowy hamuje aktywność mikrosomalnej syntazy prostaglandynowej. PGE2 odpowiada za syntezę prostaglandyn, które odgrywają kluczową role w rozwoju zarówno stanów zapalnych jak i nowotworów [1].
Wniosek: udowodnione działanie przeciwzapalne i przeciwnowotworowe.
2. Olejek eteryczny z szałwii lekarskiej działa przeciwgrzybiczno. Porównując skuteczność na kilku rodzajach grzybów szczególną wrażliwość wykazały dermatofity, w porównaniu z Candida i Aspergillus [2].
Wniosek: udowodnione działanie przeciwgrzybiczne.
3. Picie herbaty z szałwii lekarskiej poprawia profil lipidowy. W przeprowadzonym badaniu obserwowano obniżenie stężenia LDL oraz cholesterolu całkowitego a podwyższenie stężenia HDL we krwi [3].
Wniosek: udowodnione działanie hipocholesterolemiczne.
4. Picie herbaty z szałwii lekarskiej zwiększa ekspresję białek szoku termicznego, które wykazują działanie cytoprotekcyjne oraz są zaangażowane w reakcję komórek na insulinę. Ponadto powoduje zwiększenie aktywności katalazy (CAT) i dysmutazy ponadtlenkowej (SOD). Chronią one komórki przed stresem oksydacyjnym, który odgrywa istotną rolę w patogenezie wielu chorób m. in. w cukrzycy [3]
Wniosek: badania wykazały antyoksydacyjne właściwości szałwii lekarskiej, które mogą być pomocne w cukrzycy.
5. Badanie na grupie młodych, zdrowych ludzi wykazały, że podawanie wysuszonego liścia szałwii przy braku obecności czynnika stresowego powodowało poprawę nastroju oraz polepszenie funkcji poznawczych. W obecności tego czynnika wyniki były niejasne i trudne do interpretacji. In vitro wyciąg z szałwii powoduje hamowanie acetylocholinoesterazy a w większym stopniu butylocholinoesterazy. Podejrzewa się, że to wpływ na te enzymy ma działanie polepszające funkcje poznawcze [4]
Wniosek: udowodniony pozytywny wpływ szałwii na nastrój i funkcje poznawcze.
6. Badania in vitro wykazały zdolność wyciągu z szałwii lekarskiej do hamowania acetylocholinoesterazy oraz w większym stopniu butylocholinoesterazy. W chorobie Alzheimera występuje większe stężenie butylocholinoesterazy, która rozkłada acetylocholinę (Ach). W tej chorobie stosuje się leki zwiększające stężenie Ach, jednak mają one wąski indeks terapeutyczny [4].
Wniosek: istnieje prawdopodobieństwo, że szałwia lekarska może być potencjalnym bezpiecznym lekiem wspomagającym leczenie choroby Alzheimera.
Kwas rozmarynowy zawarty w wyciągach z szałwii lekarskiej łagodzi niepożądane efekty spowodowane przez beta-amyloid, zmniejsza ilość reaktywnych form tlenu, peroksydację lipidów, fragmentację DNA, aktywację kaspazy-3 [5].
Wniosek: udowodnione działanie antyoksydacyjne mogące okazać się pomocne w leczeniu choroby Alzheimera.
PODSUMOWANIE:
Z licznych badań nad szałwią lekarską wynika, że jest to roślina o cennych właściwościach leczniczych. Jednak po przeanalizowaniu publikacji na jej temat nie znalazłyśmy żadnych dowodów na jej bezpośrednie działanie w nadmiernej potliwości, poza wspomnieniem, że była używana w takiej dolegliwości w medycynie ludowej. Udowodnione działanie antyoksydacyjne, które jest wspomniane przez producenta, nie ma bezpośredniego wpływu na omawiany problem. W związku z tym uważamy, że skuteczność preparatu Perspi – Block wydaje się wątpliwa.

Bibliografia:
1. Julia Bauer, Susanne Kuehnl, Judith M. Rollinger, Olga Scherer, Hinnak Northoff, Hermann Stuppner, Oliver Werz, Andreas Koeberle, Carnosol and Carnosic Acids from Salvia officinalis Inhibit Microsomal Prostaglandin E2 Synthase-1, JPET July 2012 vol. 342 no. 1 169-176.
2. M. S. Abu- Darwish, C. Cabral. I.V. Ferreira, M.J. Goncalves, C. Cavaleiro. M.P. Cruz, P.H. Al-bdour, L. Salgueiro, Essential Oil of Common Sage (Salvia officinalis L.) from Jordan: Assessment of Safety in Mammalian Cells and Its Antifungal and Anti-Inflammatory Potential, BioMed Research International Volume 2013 (2013).
3. Carla M. Sa, Alice A. Ramos, Marisa F. Azevedo, Cristovao F. Lima, Manuel Fernandez-Ferreira, Cristina Pereira-Wilson, Sage tea drinking improves lipid profile and antioxidant defences in humans, Int J Mol Sci. 2009 September; 10(9): 3937–3950.
4. Kennedy D. O, Pace S, Haskell C, Okello E. J, Milne A, Scholey A. B. Effects of cholinesterase inhibiting Sage (Salvia officinalis) on mood, anxiety and performance on a psychological stressor beterry. Neuropsychopharmacology, 2006; 31, 845-852.
5. M. Obulesu, Effect of plant extracts on Alzheimer’s disease: an insight into therapeutic avenues, J Neurosci Rural Pract. 2011 Jan-Jun; 2(1): 56–61.